Epoka / XIX /
Artykuł
Jan Ludwik Popławski – Zarys myśli politycznej
- 2010.06.25
- typ: artykuł
- Mateusz Werner
Jan Ludwik Popławski urodził się 17 stycznia 1854 r. w rodzinnym majątku Bystrzejowice pod Lublinem. Był synem Wiktora i Ludwiki z d. Ponikowskich. Pochodził z rodziny ziemiańskiej, którą powstanie styczniowe bardzo poważnie dotknęło pod względem stabilności ekonomicznej. W domu Popławskich panowała patriotyczna atmosfera. Pierwsze nauki Jan Ludwik pobierał w rodzinnym domu, a w 1866 rozpoczął edukację w lubelskim gimnazjum. Zaledwie po trzy letniej nauce został z niego relegowany z tzw. wilczym biletem. Przyczyną opuszczenia szkoły była awantura z jednym z nauczycieli, którego powszechnie uważano za szpiega. Zmuszony był zatem samodzielnie przygotować się do matury, którą zdał eksternistycznie w 1872 r. W 1873 r. rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie w Warszawie. Jako jeden z przedstawicieli rodzącego się "pokolenia niepokornych" (jak nazywa je Bohdan Cywiński), niepogodzony z carskim systemem, angażuje się w działalność konspiracyjną
Polska rzeczywistość po powstaniu styczniowym a pokolenie niepokornych
- 2010.06.25
- typ: artykuł
- Mateusz Werner
Wiek XIX jest czasem szczególnym dla dziejów narodu polskiego. Brak własnej państwowości obligował do wytężonych działań w celu jej odzyskania. Z obecnej perspektywy wydaje się to oczywistością, jednak jak pokazuje historia w świadomości ówczesnych Polaków, a właściwie jej elit, nie był to taki pewnik, szczególnie dla okresu świeżo po rozbiorach. Zmieniająca się sytuacja geopolityczna implikowała różne stanowiska jakie nasi przodkowie zajmowali wokół mitycznej już sprawy polskiej. Wariantów mogło być sporo, od apostazji narodowej, przez panslawizm, po romantyczną walkę ?o naszą i waszą wolność?. Podejście i poglądy się zmieniały, zaś zrywy powstańcze, emigracja, przychodzące i odchodzące prądy ideowe, weryfikowały i kształtowały na nowo rzeczywistość. Bieg dekad rodzi też kolejne charakterystyczne pokolenia dla polskiej historii XIX stulecia. Młodzi romantycy owładnięci Konradem Wallenrodem, uczestnicy Wielkiej Emigracji, pokolenie przedburzowców, reprezentanci legalizmu i pracy organicznej, aż po pokolenie niepokornych. Poniższa praca jest próbą przyjrzenia się popowstaniowej rzeczywistości po roku 1864 i środowiskom, które ją kształtowały, oraz jak i dlaczego została ona zanegowana przez pokolenie niepokornych, na przykładzie jednego z przedstawicieli, a mianowicie Jana Ludwika Popławskiego.
Inkwizycja w Hiszpanii od XV do XIX wieku
- 2010.05.24
- typ: artykuł
- Wiktor Węglewicz
Inkwizycja hiszpańska- instytucja niemal legendarna, która przez wieki wzbudziła, jak rzadko która, wiele polemik, sprzecznych opinii, zgromadziła bardzo wielu zwolenników, jak i mnogość zagorzałych krytyków. Dlaczego?- zapytajmy. Otóż, była ona bardzo ważnym składnikiem nowożytnego państwa hiszpańskiego. Prowadziła działalność, która doprowadziła do praktycznej mono religijności Półwyspu Iberyjskiego. Z tego też powodu, naraziła się na szczególną krytykę zarówno części współczesnych ludzi, jak i dzisiejszych pokoleń. Powstała "czarna legenda Inkwizycji"- która mówi nam o instytucji masowo palącej niewinnie skazanych innowierców, fanatycznych mnichów tylko czekających na następną ofiarę, by ją tylko oskarżyć o jakieś przewinienie, czy też organu, który przyczynił się do cofnięcia się cywilizacyjnego Hiszpanii. Postaramy się więc przedstawić prawdziwy obraz Inkwizycji Hiszpańskiej- od jej powstania w wieku XV, aż do upadku w wieku XIX.
Przy czarnej kawie i absyncie. Krakowskie młodopolskie życie kawiarniane.
- 2010.05.19
- typ: artykuł
- Agata Niegowska
Kawiarnie wraz z ich dekadenckim charakterem bardzo silnie wrosły w nasze powszechne wyobrażenie o młodopolskiej bohemie Krakowa przełomu XIX i XX wieku. Kiedy więc słyszymy ?Młoda Polska?, przed oczyma staje nam w pierwszej kolejności Jama Michalika i kult przynależenia do środowiska artystycznego, a dopiero potem konkretne dzieła czy wydarzenia. Próbując nakreślić charakter owej bohemy, trzeba by więc w pierwszej kolejności przedstawić kawiarnie jako centrum życia czołowych krakowskich artystów, albo też przyjrzeć się anegdotom z nierozerwalnie związanym z tymi miejscami. Ich skarbnicą są na pewno szkice Boya-Żeleńskiego?Znaszli ten kraj?...?, które pozwalają dość wiernie odtworzyć klimat ówczesnej cyganerii, chociaż i tak większość z przytaczanych tam opisów czy sytuacji, zamiast odbarwiać mity, raczej jeszcze je koloryzuje, jakby w tęsknocie do czasów, które bezpowrotnie minęły. Sztuka dla sztuki?
"Sir, a Polska...?" – wojenna kontrybucja czy wielka miłość czyli Marysia i Napoleon.
- 2010.02.20
- typ: artykuł
- Bartosz Szczepanek
Do dziś żywa jest legenda, iż to dla Marii Walewskiej Napoleon chciał odbudować Polskę. Ile w tym prawdy, a ile tylko romantycznej historii? W tym krótkim artykule postaram się przedstawić kulisy tego słynnego romansu, słynnego aż do tego stopnia, iż w swej tematyce sięgnął do niego film i to już w 1937 r. z boską Gretą Garbo w roli M. Walewskiej oraz w 1966 r. w polskiej produkcji "Marysia i Napoleon", gdzie główne role zagrali Beata Tyszkiewicz i Gustaw Holoubek.