Epoka / średniowiecze /
Artykuł
Droga do doktoraru w średniowieczu
- 2010.03.12
- typ: artykuł
- Stanisław Witecki
Wbrew obiegowym opiniom szkolnictwo rzymskie nie upadło wraz ze zlikwidowaniem zachodniej części cesarstwa. Nastąpiło to, dopiero w wieku VI, po którym kultura europejska stała się słaba i zarezerwowana dla duchownej elity. Począwszy od VII w. sytuacja się jednak poprawiała, co zaowocowało renesansem karolińskim. Był on jednak, raczej odkryciem pisarzy wczesnośredniowiecznych i konserwacją dotychczasowego dorobku. Dopiero wiek XII był dla historii nauki i myśli przełomowy. Pojawiło się wtedy kilka zjawisk, które doprowadziły do prawdziwego intelektualnego renesansu.
Rola papiestwa w organizowaniu walki z Turkami w XV w.
- 2010.02.19
- typ: artykuł
- Artur Goszczyński
Walka z niewiernymi określana niekiedy mianem "świętej wojny" od swych początków pozostawała w ścisłym związku z papiestwem. Po raz pierwszy można było to zaobserwować na synodzie laterańskim w 1063 r. Papież Aleksander II nawoływał na nim wszystkie narody chrześcijańskie do udzielenia pomocy Hiszpanom zmagającym się z ekspansją Arabów na półwyspie Pirenejskim, pobłogosławił także sztandary, które zostały wysłane francuskiemu rycerstwu. Wobec zagrożenia cesarstwa wschodnio-rzymskiego przez Turków seldżuckich Urban II na synodzie w Clermont w 1095 r. posunął się o wiele dalej niż jego wyżej wspomniany poprzednik. Papież zwrócił się do zgromadzonych tam biskupów i całego zachodnioeuropejskiego rycerstwa nawołując do organizacji wyprawy mającej położyć kres zagrożeniu ze strony innowierców i ich obecności w Ziemi Świętej.
Dlaczego Kościół rzymski miał ogromny wpływ na powstawanie i funkcjonowanie uniwersytetów w średniowieczu?
- 2010.02.02
- typ: artykuł
- Emilia Osowska
"Uprasza Waszą Świątobliwość oddany syn Wasz, Kazimierz król Polski, o wyświadczenie mu szczególnej łaski (...)" –tak rozpoczął fundator krakowskiego studium generale swą pierwszą suplikę skierowaną do Urbana V w 1363 r. Jego prośba o papieską zgodę na erygowanie uniwersytetu nie była ani pierwsza, ani jedyna w swoim rodzaju. Co więcej, aprobata następcy świętego Piotra i jego poparcie –choćby czysto teoretyczne –okazały się wręcz warunkiem niezbędnym do spełnienia, by nowo powołany uniwersytet miał szansę rozwoju.
Dlaczego doszło do utworzenia Cesarstwa Łacińskiego?
- 2010.01.29
- typ: artykuł
- Karol Ossowski
Kiedy rodził się podział Cesarstwa Rzymskiego w IV w. n. e. na wschodnie i zachodnie, ludzie zamieszkujący jego terytorium wciąż czuli więź między sobą. W większości wyznawali tą samą wiarę, a uniwersalizm cesarski był ciągle obecny. Podróż ze wschodu na zachód i z powrotem nie natrafiała na żadne trudności, spory teologiczne nie toczyły się tylko w jednej części tego podzielonego imperium, ale na całym jego obszarze. Nawet pomimo występowania antagonizmów podczas sporów religijnych, wyznawcy chrześcijaństwa czuli, że wyznają tę samą religię. Taki stan rzeczy utrzymywał się jeszcze przez długie wieki. Z czasem dopiero zaczęły narastać różnice między łacińsko - "barbarzyńskim" Zachodem, a greckim Wschodem.
Konflikt jagiellońsko - habsburski o koronę czeską w latach 1438-39
- 2010.01.23
- typ: artykuł
- Damian Kruszyński
Tematem swojej pracy uczyniłem problem sukcesji na tronie czeskim po śmierci Zygmunta Luksemburczyka. Ten niezwykle pasjonujący problem dotyka wielu sfer ówczesnego życia społeczno - politycznego Europy środkowej. Jest nieodwracalnie związany z kwestią husytyzmu i jego zasadniczego wpływu na stosunki międzynarodowe ówczesnego okresu. Ramy czasowe pracy dotyczą pierwszego czterdziestolecia XV wieku, ze szczególnym uwzględnieniem okresu po 1437 r. Ramy terytorialne pracy w swej zasadniczej części dotyczą terytorium Czech, ale również Śląska, Węgier, Polski czy terytorium państewek Rzeszy. Pisząc poniższą pracę posiłkowałem się przede wszystkim monografią Romana Hecka "Tabor a kandydatura jagiellońska w Czechach(1438-44)". Bardzo pomocne były też prace Ewy Maleczyńskiej "Ruch husycki w Czechach i Polsce", jak również A. Prochaski. Użyteczne okazały się też prace podręcznikowe w szczególności Historie powszechne Średniowiecza B. Zientary oraz T. Manteuffla