Cywilizacja / prawosławna/bizantyjska /
Artykuł
Starania o granicę polsko-węgierską. 1938 - 1939 r.
- 2010.01.24
- typ: artykuł
- Sebastian Drabik
Układ monachijski diametralnie zmienił wewnętrzne i międzynarodowe położenie Czechosłowacji. Zebrani w Żylinie słowaccy politycy wymusili na władzach w Pradze zgodę na autonomię. Wykorzystali polityczny kryzys wywołany dymisją prezydenta E. Benesza (5 X 1938 r.). Wkrótce potem, 8 X 1938 r. doszło do dramatycznych zdarzeń w Użhorodzie. Przedstawiciele rządu czechosłowackiego - Iwan Parkany i gubernator K. Hrabar prowadzili rozmowy z powstałą wtedy Narodową Radą Rusi Podkarpackiej. Skupiała ona polityków orientacji rusofilskiej, ukrainofilskiej i rusińskiej
Życie Literackie w latach 1951-1953
- 2010.01.23
- typ: artykuł
- Sebastian Drabik
Okres od powstania Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (właściwie od wchłonięcia przez Polską Partię Robotniczą pozostałości po Polskiej Partii Socjalistycznej) w grudniu 1948 roku do 1956 roku jest określany mianem stalinizmu. Doszło wtedy do konsolidacji komunistycznej dyktatury w Polsce poddanej całkowicie woli Moskwy. Sam Józef Wissarionowicz Dżugaszwili (zwany Stalinem), jeden z największych tyranów i masowych morderców w dziejach ludzkości, kierował bezpośrednio tylko Związkiem Sowieckim. Jednak po 1945 roku tzw. kraje demokracji ludowej w Europie Środkowo-Wschodniej, stały się w istocie satelitami sowieckimi (co jest stosunkowo łagodnym określeniem).
Dlaczego konsekwencje normańskich podbojów na południu Europy miały doniosłe znaczenie?
- 2010.01.19
- typ: artykuł
- Adam Zechenter
W burzliwych losach średniowiecznych południowych Włoch i Sycylii bodaj najważniejszym wydarzeniem było pojawienie się Normanów i ich stopniowa ekspansja na tych terenach. Wiek XI po Chr. okazał się czasem niezwykle sprzyjającym dla odważnych wojowników z północy. Południowe Włochy, podzielone między słabnące Bizancjum a skłócone państwa Longobardów, były areną nieustających walk. Na Sycylii natomiast, opanowanej przez Arabów w IX wieku, skończyła się jednomyślność, zaś kraj pogrążył się w konfliktach między władcami poszczególnych miast. Normańscy wojownicy pojawili się w południowych Włoszech, podróżując do Jerozolimy; o pierwszej wojowniczej grupie pielgrzymów źródła wspominają już w 999 roku.
Polityka ZSRR po II wojnie światowej wobec państw Europy Środkowo-Wschodniej
- 2010.01.17
- typ: artykuł
- Tomasz Prenzyna
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (dalej – ZSRR) zakończył II wojnę światową jako jedno z państw zwycięskiej koalicji. Granica wpływów ZSRR została ustalona na konferencjach Wielkiej Trójki w Jałcie i Poczdamie (1945r.). Niemal na każdym terenie, do którego dotarła Armia Czerwona, zostały zainicjowane przemiany komunistyczne, gdyż wraz z radzieckim wojskiem na tych terenach instalowane były ośrodki władzy podległe Moskwie. Przemiany przeprowadzano poprzez tzw. taktykę salami – polegała ona, jak mówił węgierski komunista Matyas Rakosi, na powolnym eliminowaniu wrogów ustroju socjalistycznego - "plasterek po plasterku". Prowadziło to wielokrotnie do mordowania przeciwników politycznych (np. śmierć Jana Masaryka w Czechosłowacji). Komuniści nie wahali się przed niczym, by przejąć całkowitą władzę. Fałszowanie referendów i wyborów było częstym posunięciem, gdyż z powodów uzurpacji władzy i prowadzonego terroru nie mieli oni wystarczającego poparcia wśród społeczeństwa. Zapowiadali reformę rolną, kolektywizację ziem czy nacjonalizację przemysłu na wzór radziecki. Gospodarka centralnie planowana podporządkowywała cały sektor przemysłowy państwu. Ogłaszano 3 i 5 letnie plany rozwoju gospodarczego, rzadko będące realnym sukcesem.
Próby zjednoczenia chrześcijaństwa wschodniego i zachodniego wobec zagrożenia tureckiego w XV wieku
- 2010.01.17
- typ: artykuł
- Tomasz Prenzyna
Wraz z dniem 29 maja 1453 roku, Turcy osmańscy zdobyli stolicę Cesarstwa wschodniorzymskiego, Konstantynopol. Władztwo cesarza Konstantyna XI Dragazesa już od dłuższego czasu ulegało rozkładowi. Sąsiedztwo Turcji, w której od końca XIII wieku panują następcy Osmana I – twórcy Imperium Osmańskiego – powodowało stałe zagrożenie rychłego upadku państwa. Zwycięstwa Turków, odnoszone nad władcami chrześcijańskiej Europy, na pewno nie miały korzystnego wpływu na mieszkańców Konstantynopola. Sromotne porażki chrześcijan pod Adrianopolem (1365 r.), na Kosowym Polu (1389 r.), pod Nikopolis (1396 r.) czy wreszcie – pod Warną (1444 r.) nie mogły napawać optymizmem ówczesnego wschodniego cesarza, Jana VIII Paleologa. Coraz bardziej zaciskał się pierścień turecki wokół Konstantynopola. Upadek Serbii i Bułgarii niemalże bezpośrednio przed 1453 rokiem był jednym z ostatnich momentów istnienia Cesarstwa Wschodniego. Konstantynopol otrzymywał wprawdzie pomoc w walce z Saracenami z Zachodu, gdzie ciągle był żywy etos rycerstwa, który powodował organizowanie kolejnych wypraw przeciwko niewiernym. W większości wypadków jednak kończyły się one porażką, jak bitwa pod Nikopolis, którą uważa się za jedną z ostatnich antytureckich krucjat. Jedyną więc szansą na ocalenie resztek Cesarstwa była unia religijna między kościołem rzymskokatolickim a prawosławnym.