Epoka / XVI-XVIII /
Artykuł
Kwestia Bałkan i Europy Środkowo-Wschodniej w dobie ekspansji Imperium Osmańskiego w XIV i XV wieku.
- 2010.05.10
- typ: artykuł
- Aleksander Czerniewicz
Gdyby przeprowadzić grę w skojarzenia i rozpocząć ową grę od słowa Bałkany oprócz nazw państw, których granice obecnie tam przebiegają, przyjdzie nam również usłyszeć określenie: ?kocioł?. Geneza tego zjawiska jest bardzo głęboka, a czasem sięga już samej starożytności. Określenie powyższe jest zdecydowanie naznaczone ładunkiem emocjonalnym i niesie ze sobą kolejne skojarzenia. Bałkany, kocioł, wojna, granica, plemię, eksodus. Wszystkie te słowa w gruncie rzeczy pasują do tego zakątka świata, z punktu widzenia jego dziejów. Zaczęło się już w starożytności. To tamtędy przechodziły główne szlaki wędrówki ludów.
Kultura czasów stanisławowskich – czyli rzecz o "Nadwiślańskim Królu Słońce"
- 2010.05.02
- typ: artykuł
- Bartosz Szczepanek
"Nie dość na tem ustanowić rządy, ustanowić prawa, trzeba jeszcze uformować ludzi, żeby umieli kochać i bronić Ojczyznę, prawa stanowić i być posłusznymi (...). Trzeba uformować serca, uformować umysły?". – słowa te wypowiedziane przez Andrzeja Zamoyskiego stały się niejako przewodnim mottem panowania i działalności ostatniego polskiego monarchy Stanisława Augusta Poniatowskiego. Władcy wielce inteligentnego i wykształconego w duchu Oświecenia, który od samego początku swego panowania dostrzegał potrzebę gruntownych reform państwowych praktycznie na wszystkich polach – gospodarczym, wojskowym, prawnym i ustrojowym – rozpoczął, jak sam mówił, "nowego świata polskiego tworzenie".
Kultura stołu w Rzeczpospolitej dobry baroku
- 2010.04.18
- typ: artykuł
- Marcin Tuleja
Zajmując się historią nowożytną, pewnie nieczęsto zadajesz sobie, istotne moim zdaniem, pytanie - "Kim był ten mityczny Sarmata?". W co wierzył? Jak się zachowywał? Co było dla niego zabawne, a co uważał za nieprzyzwoite? Przykłady można by mnożyć. Tekst ten jest próbą zdawkowej odpowiedzi na pytanie – jak zachowywał się przy stole dworzanin lub też szlachcic, mieszkaniec Rzeczpospolitej doby baroku? Czasy, które często charakteryzuje się cytatem z Kochanowskiego - "Trudny – powiada – mój rząd z tymi pany: Szedłem spać trzeźwio, a wstanę pijany".
Działalność hiszpańskiej inkwizycji w XVI wieku.
- 2010.03.01
- typ: artykuł
- Natalia Szumska
Początek działalności hiszpańskiej inkwizycji datuje się na 1 listopada 1478 roku oraz 27 września 1480 roku, kiedy to na mocy dwóch bulli papieża Sykstusa IV wyznaczono pierwszych inkwizytorów, a prawo do ich mianowania i odwoływania przydzielono koronie hiszpańskiej. Inkwizycja jednakże, nie była w Hiszpanii zjawiskiem nowym. Już od pierwszej połowy XIII wieku funkcjonowały w Aragonii papieskie komisje dla inkwizytorów zaangażowanych w kampanię przeciwko langwedockim katarom. Kastylii natomiast, ze względu na wystarczająco efektywne zwalczanie herezji przez biskupów i sądy kościelne, istnienie inkwizycji wcześniej nie dotknęło.
"Pan Tadeusz", "Panorama Racławicka", "Przysięga Kościuszki na rynku krakowskim" – czyli wizja Powstania Kościuszkowskiego w literaturze i malarstwie.
- 2010.02.20
- typ: artykuł
- Bartosz Szczepanek
Ostatni zryw niepodległościowy Polski przedrozbiorowej, czyli rzecz jasna Powstanie Kościuszkowskie z 1794 r., wywarło niemały wpływ na sztukę – konkretnie literaturę i malarstwo doby porozbiorowej, ale i nie tylko, bo przecież także i sama Insurekcja zrodziła pewne utwory literackie, które pragnąłbym na łamach tego artykułu przeanalizować.